AKoDu

  Siedziałam cicho u cioci. Zbyt cicho jak na mnie. Dziadek przyglądał mi się kątem oka. — Nell, czemu nie jesz? — Ząbek mnie boli, dziadku. — Hm. A wyrwiemy? — Nie. Boję się. — Weźmiemy niteczkę. Przywiążemy z jednej strony do ząbka, z drugiej do klamki i po sprawie. — Nie. — Nell, ufasz dziadkowi. Przecież nie skrzywdziłbym swojej różowej księżniczki. Nie ufałam. Już mu nie ufałam. Kiedyś mówił, że mogę wszystko. Dziś zabronił mi nawet bawić się z kuzynkami. Coś pękło. — Dziadku... a nie okłamiesz mnie tym razem? Spojrzał na mnie. Wiedział, o co pytam. — Nell, słonko. To nie tak, że dziadek cię okłamał. Czasem nie mamy wpływu na pewne sprawy. — Ale ty miałeś. Zapadła cisza. — Mogłam się z nimi bawić. — Nell... — Ja się przecież z nikim nie kłócę. — Czasem dorośli się kłócą. — Ale ja oddaję słowa i czyny. Dziadek spojrzał na mnie uważnie. Jakby przestraszony. — Jakie słowa i czyny? — Wasze. Tak mówił pradziadek. Babcia słuchała w milczeniu. Po chwili klasnęła w dłonie. — To co? Id...

  Kuzyn wybuchnął śmiechem. — Czemu? — Bo obgadują wszystkich. Pomyślał chwilę. — To ja chyba też ich nie lubię. Siedzieliśmy razem obserwując ludzi. On opowiadał mi kto jest kim. Kto z kim się lubi. Kto z kim nie rozmawia. A ja słuchałam. I zapamiętywałam. Wieczorem usłyszałam rozmowę mamy z babcią. Mama była zamyślona. Babcia mówiła dużo. Bardzo dużo. O ciotkach. O wujkach. O dzieciach. O wszystkich. Stałam za ścianą i słuchałam. I pierwszy raz poczułam złość. Bo nagle zrozumiałam coś bardzo prostego. Na cmentarzu nie wolno było się obrócić. Ale obgadywać ludzi już wolno. To nie miało sensu. I nie podobało mi się. Kilka dni później oznajmiłam mamie: — Wyprowadzam się. Mama spojrzała na mnie rozbawiona. — Naprawdę? — Naprawdę. — A dokąd? Zastanowiłam się chwilę. — Jeszcze nie wiem. Mama zaśmiała się. — Chyba do dziadka. Skinęłam głową. — Tak. Chyba do dziadka. Kilka godzin później siedziałam już w samochodzie. Tym razem pojechaliśmy do drugiego domu dziadka. Mieszkał tam wujek. I ...

Kilka dni później pradziadek zmarł. Zjechała się cała rodzina. Naprawdę cała. Wnuki. Prawnuki. Ciotki. Wujkowie. Nawet ci, o których na co dzień nikt nie wspominał. Ubrałam różową sukienkę. Taką, którą lubiłam najbardziej. Siedziałam pomiędzy nimi wszystkimi i obserwowałam. Dorośli rozmawiali. Dzieci siedziały obok siebie. Stoły były przygotowane. W domu panował spokój. Taki szczególny. Jakby wszyscy nagle przypomnieli sobie, że istnieją rzeczy ważniejsze od codzienności. Pojechaliśmy na cmentarz. Rodzina ustawiła się przy grobie. Mnie za rękę trzymała babcia. Stałam i patrzyłam. Na ludzi. Na twarze. Na przemijanie. Na to, jak wielu ich nagle się pojawiło. W pewnym momencie moją uwagę przyciągnął piękny nagrobek kilka alejek dalej. Odwróciłam się. Zrobiłam krok. Potem drugi. Babcia natychmiast pociągnęła mnie za rękę. — Nie wolno tak. — Tak nie przystoi dziewczynce. — To nieładne zachowanie. Spuściłam wzrok. — Przepraszam babciu. Wróciłam na miejsce. Stałam więc grzecznie. Tak jak trze...

  Wszyscy przez cały dzień byli spokojni. Bez kłótni. Z radością na ustach. I tajemnicą w spojrzeniach. Święta minęły. A ja na koniec pobytu spytałam dziadka czy prócz tych  kuzynów mam jeszcze kogoś. Dziadek spojrzał na mnie i powiedział: — Masz wielką rodzinę. Odkryjesz ją całą małymi krokami Nell. Tym razem to ja poczułam drugie dno w słowach dziadka. W tym co tworzyło się w słowach „rodzina”. Wróciłam na wieś. Usiadłam ze swoim pradziadkiem na ławce i siedziałam. — Nell, o czym myślisz tak podstępnie? — O rodzinie. — Chcę wszystkich znać. Pradziadek uśmiechnął się i powiedział: — Dziecko, wszystkich znać nie będziesz. Niektórzy się do siebie nie odzywają. Już dawno o nich zapomniano. — Pamiętaj. Rodziną są ci którzy są blisko. Nie ważne czy z jednego rodu. To przyjaciel, sąsiad. Ktoś kto ci pomaga. Pradziadku… to już wiem co to są dwie rodziny. Ta z piedestału i ta twoja. Pradziadek się zaśmiał. — Oni wszyscy zapomnieli o piedestale. O tym co to znaczy. — Ty… miej piedesta...

  Zapraszam wszystkich do stołu — powiedziała babcia. Wyszłam z pokoju. Moi kuzyni już byli. Ubrani w białe koszule jak mój brat, ciemne spodnie i szeleczki. Czerwone szeleczki. Wbijało mi się to w oczy tak bardzo, że od razu zapisałam ten obraz w swojej pamięci. Usiadłam po drugiej stronie stołu. Patrzyliśmy na siebie przez chwilę i zaczęliśmy śniadanie w rozmowie. Moi kuzyni są mądrzy. Też potrafią obserwować. Nie jestem jedyna. Dziadek był dumny. Nasza etykieta przy stole była na najwyższym poziomie. Proszę. Dziękuję. Miły uśmiech. Chusteczka. Wszystko jak na królewskim śniadaniu. I wtedy nie wytrzymał i powiedział: — Wiecie co, jestem z was dumny. Mądrzy, wychowani z manierami. Jak dwa piony tej rodziny. Jak dwa drzewa, z których idą najpiękniejsze zasady. Pamiętajcie! Zawsze tak ma być! Dbajcie o siebie. Jak mnie już nie będzie — wspominajcie te słowa. To najbardziej zapamiętam. To co się dzieje tego dnia. To jak wyglądamy przy tym stole. To kim jesteśmy. I to co powiedział dz...

    Mój brat spał, więc dziadek wziął go na ręce. — Idziesz Nell? Jesteś silna? — Tak dziadku. Przekornym uśmiechem zaakcentowałam odpowiedź. Dziadek tylko dodał: — Tak to powiedziałaś jakbyś drugie dno łapała tym uśmiechem. — Drugie dno? — Tak Nell. To znaczy jakbyś coś jeszcze chciała tajemniczego powiedzieć. Dużo tych słów dziadku, ale zapamiętam. Oj Nell, wyrośniesz na piękną i mądrą kobietę z twardymi zasadami jak ja. Szłam i powtarzałam sobie to wszystko. Jaka mam być. Jakie mają być zasady. I co cieszy ludzi. Weszłam do domu dziadka. Babcia stała w progu. — Dzień dobry babciu. Ładnie wyglądasz. Babcia ucałowała mnie z uśmiechem mówiąc do dziadka: „Jaka ona jest słodka i śliczna”. Ucieszyły mnie te słowa. Już byłam mądra, miła, spokojna i słodka. A miałam zaledwie 3 latka. Jak tak dalej pójdzie to zostanę geniuszem. O nowe słowo. Nie czekałam długo na wyjaśnienie. Gdy dziadek odprowadzał mnie do pokoju zapytałam go kim jest geniusz. Dziadek zastanawiał się chwilę. Po czy...